| Spis wierszy | |
|
Praktyczne przepisy na wypadek katastrofy Męczeństwo Pana Naszego malowane przez Anonima z kręgu mistrzów nadreńskich |
|
On
Komu ja gram ? Zamkniętym oknom
klamkom błyszczącym arogancko
fagotom deszczu - smutnym rynnom
szczurom co pośród śmieci tańczą
Ostatni werbel biły bomby
był prosty pogrzeb na podwórzu
dwie deski w krzyż i hełm dziurawy
w niebie pożarów wielka róża
Chór
Na rożnie się obraca cielę.
W piecu dojrzewa chleb brunatny.
Pożary gasną. Tylko ogień ułaskawiony wiecznie trwa.
On
I zgrzebny napis na tych deskach
imiona krótkie niby salwa
Gryf Wilk" i "Pocisk" kto pamięta
spłowiała w deszczu ruda barwa
Praliśmy potem długie lata
bandaże. Teraz nikt nie płacze
chrzęszczą w pudełku po zapałkach
guziki z żołnierskiego płaszcza
Chór
Wyrzuć pamiątki. Spal wspomnienia i w nowy życia strumień wstąp.
Jest tylko ziemia. Jedna ziemia i pory roku nad nią są.
Wojny owadów - wojny ludzi i krótka śmierć nad miodu kwiatem.
Dojrzewa zboże. Kwitną dęby. W ocean schodzą rzeki z gór.
On
Płynę pod prąd a oni ze mną
nieubłaganie patrzą w oczy
uparcie szepczą słowa stare
jemy nasz gorzki chleb rozpaczy
Muszę ich zawieźć w suche miejsce
i kopczyk z piasku zrobić duży
zanim im wiosna sypnie kwiaty
i mocny zielny sen odurzy
To miasto -
Chór
Nie ma tego miasta
Zaszło pod ziemię
On
Świeci jeszcze
Chór
Jak próchno w lesie
On
Puste miejsce
lecz wciąż ponad nim drży powietrze
po tamtych głosach
*
Rów w którym płynie mętna rzeka
nazywam Wisłą. Ciężko wyznać:
na taką miłość nas skazali
taką przebodli nas ojczyzną
Jest nagła wyspa Rzeźba morza kołyska
groby między eterem i solą
dymy jej ścieżek oplatają skały
i podniesienie głosów nad szum i milczenie
Tu pory roku strony świata mają dom.
i cień jest dobry dobra noc i dobre słońce
ocean rad by tutaj złożyć kości
zmęczone ramię nieba opatrują liście
Jej kruchość pośród wrzasku elementów
gdy nocą w górach gada ludzki ogień
a rankiem zanim wybłyśnie Aurora
pierwsze w paprociach wstaje światło źródeł
Jakby po schodach stąpał choć nie było schodów
bowiem kamienie zbyt opite światłem
gór oddalonych na ramionach nosił
jak zarys skrzydeł Błękitny poranku
dzwonie powietrza z ciepłym sercem rosy
Droga prowadzi przez most koło młyna
i zatrzymaną kępę zielonych obłoków
aż do zatoki gdzie wesoły tłum
ptaków i ludzi topi ciężki zegar
Kiedy opadła groza pogasły reflektory
odkryliśmy że jesteśmy na śmietniku w bardzo dziwnych pozach
jedni z wyciągniętą szyją
drudzy z otwartymi ustami z których sączyła się jeszcze ojczyzna
inni z pięścią przyciśniętą do oczu
skurczeni emfatycznie patetycznie wyprężeni
w rękach mieliśmy kawałki blachy i kości
(światło reflektorów przemieniało je w symbole)
ale teraz to były tylko kości i blacha
Nie mieliśmy dokąd odejść zostaliśmy na śmietniku
zrobiliśmy porządek
kości i blachę oddaliśmy do archiwum
Słuchaliśmy szczebiotania tramwajów jaskółczego głosu fabryk
i nowe życie słało się nam pod nogi
wróciłem tam po latach
może nazbyt syty
chciałem sprawdzić to miejsce
pagórki były mniejsze
rowy ocalenia
podbiegły brunatną wodą
trawa na ogół ta sama
rozpoznał arcydzięgiel
widok się skurczył
był po prostu normalny
jak na tyle przerażenia
jak na tyle nadziei
ptaki przelatywały
z gałęzi niższych
na gałęzie wyższe
więc nawet u nich nie mógł
szukać potwierdzenia
Stanęliśmy w miasteczku gospodarz
kazał stół wynieść do ogrodu pierwsza gwiazda
zapłonęła i zgasła łamaliśmy chleb
słychać było świerszcze w lebiodach wieczoru
płacz ale płacz dziecka poza tym krzątanina
owadów ludzi tłusty zapach ziemi
ci którzy siedzieli tyłem do muru
widzieli - liliowy teraz - pagórek szubienic
na murze gęste bluszcze egzekucji
jedliśmy dużo
jak zawsze wtedy kiedy nikt nie płaci
* * *
jakby dzisiejsza
z gęstą krwią na wierzchu
duża jak morska ryba
obnosi ją po placach
posypuje solą
zachwala gromkim głosem
jest świeża
jakby dzisiejsza
te fioletowe żyłki
o niczym właściwie nie świadczą
podchodzą
macają palcami
kręcą głową
gdy chowa ją na piersi
wtedy naprawdę czuje
jest świeża
jeszcze ciepła
jest świeża
jakby dzisiejsza
bezwstydnie duża
kto weźmie ranę
kominy salutują ten odjazd dymami
po rzece płynie barka drżą szyby i zawodzą
tynk układa na bruku szary wieniec
ciągną się włosy kurzu prawie w nieskończoność
na wyspie w huku świateł w czarnych linach
krab katedry ślepy ociekający sadzą
kamienne usta chórów
głowy proroków muszle i szczękanie kości
pamiątka po psalmie do gwiazdy róży i kielicha
środkiem miasta z pośpiechem ubogich pogrzebów
po rzece płynie barka naładowana gruzem
Nie była to ścieżka prawdy lecz po prostu ścieżka
z rudym korzeniem w poprzek igliwiem po boku
a las pełen jagód i duchów niepewnych
nie była to ścieżka prawdy bowiem nagle
traciła swoją jedność i odtąd już w życiu
cele nasze niejasne
Na prawo było źródło
jeśli wybrać źródło szło się po stopniach mroku
w coraz głębszą ciemność wiódł na oślep dotyk
do matki elementów którą uczcił Tales
by w końcu się pojednać z wilgotnym sercem rzeczy
z ciemnym ziarnem przyczyny
Na lewo było wzgórze
dawało ono spokój i pogląd ogólny
granicę lasu jego ciemną masę,
bez poszczególnych liści pnia poziomki
kojącej wiedzy że las
jest jednym z wielu lasów
Czy naprawdę nie można mieć zarazem
źródła i wzgórza idei i liścia
i przelać wielość bez szatańskich pieców
ciemnej alchemii zbyt jasnej abstrakcji
Tadeuszowi Żebrowskiemu
czym była naprzód nasza śmierć:
bezradne białe mrówcze jaje
zgubione w lesie młodym lesie
pod dębem płuc przy jamie serca
przez które potok rwie i huczy
i bije źródło - piją usta
małe bezważkie białe płynie
do środka pada na dno piersi
wewnętrzny dotyk cofa czułki
gaśnie latarka świadomości
wzrok się odwraca i słuch głuchnie
niesiesz mi w palcach prześwietlonych
świecę miłości płacze wosk
sztywnieje płomień gdy pod skórę
świeca zanurza się jak nóż
i bije w żebra ślepy dziób
by nieśmiertelność dać na moment
jeśli odwrócisz wzrok od szafy
od lustra świecy śpiącej głowy
i naprowadzisz na aortę
zobaczysz pracę na dnie serca
małe bezważkie białe teraz
rozrywa kokon i jest pszczoła
znam dobrze dotyk sześciu nóg
gdy wspina się po miód i znam
ukłucie nagłe kiedy śpi
i marzy jej się inny kwiat niż lepki kwiat
niż lepki kwiat na żył łodydze
nie los nie piorun ale owad
dosięgnie jak sosnową igłę
poniesie w szczypcach chitynowych
- ul serca pusty
zastukał pazur mrozu w okno
oko otwiera się na ogród
drzewa dla zmysłów nieruchome
wirują szybko w lekkim szkle
i tylko pazur nieostrożny
objaśnia lot zerwanym szronem
nie ma już ziemi lepkich łap
które się grzebią w trupach kwiatach
za chmurę śniegu uniesieni
na liniach lekkich grawitacji
i tylko chwilę czarne pnie
i tylko głuchy jak bas konar
przypominały ziemi głos
nim je ogłuszył mrozu ogień
z rombów trójkątów ostrosłupów
na przekór - niespokojnej linii
włosów przez które cieknie krew
jedwabiom w nierozumnych fałdach
zielonej trumnie dla motyla -
z rombów trójkątów ostrosłupów
odbudowano mądry ogród
diamentem spina sieć płaszczyzna
nie będzie wołał już owadów
na uczty miodu i trucizny
powitać mróz gdy tobie ptakom
wyjmuje wprawnym dziobem serce
jak gniazda łamie ślad na drodze
i rozkazuje iść po rzece
z czarnego pnia z ciężkiego ciała
wyrasta gałąź biały oddech
by marzeń wszystkich naszych atom
z powietrzem znowu się połączył
Sanhedryn nie sądził w nocy
czerń potrzebna wyobraźni
jaskrawo nie zgadza się ze zwyczajem
jest rzeczą nieprawdopodobną
aby gwałcono święto Paschy
z powodu mało groźnego Galilejczyka
podejrzana wydaje się zgodność opinii
tradycyjnych antagonistów - Sadyceuszy i Faryzeuszy
do Kajfasza należało przeprowadzenie śledztwa
ius gladii był w ręku Rzymian
po co więc wołać cienie
i tłum wyjący uwolnij Barabasza
jak się zdaje cała sprawa rozegrała się między urzędnikami
bladym Piłatem i tetrarchą Herodem
postępowanie administracyjne nienaganne
ale któż z tego potrafi uczynić dramat
Stąd sceneria płochliwych brodaczy
i motłoch który idzie pod górę zwaną
czaszka
To mogło być szare
bez namiętności
Kiedy staje przed nimi
w cieniu podejrzenia
jest jeszcze cały
z materii światła
eony jego włosów
spięte są w pukiel
niewinności
po pierwszym pytaniu
policzki nabiegają krwią
krew rozprowadzają
narzędzia i interrogacja
żelazem trzciną
wolnym ogniem
określa się granice
jego ciała
uderzenie w plecy
utrwala kręgosłup
między kałużą a obłokiem
po kilku nocach
dzieło jest skończone
skórzane gardło anioła
pełne jest lepkiej ugody
jakże piękna jest chwila
gdy pada na kolana
wcielony w winę
nasycony treścią
język waha się
między wybitymi zębami
a wyznaniem
wieszają go głową w dół
z włosów anioła
ściekają krople wosku
tworzą na podłodze
prostą przepowiednię
W raju tydzień pracy trwa trzydzieści godzin
pensje są wyższe ceny stale zniżkują
praca fizyczna nie męczy (wskutek mniejszego przyciągania)
rąbanie drzewa to tyle co pisanie na maszynie
ustrój społeczny jest trwały a rządy rozumne
naprawdę w raju jest lepiej niż w jakimkolwiek kraju
Na początku miało być inaczej
świetliste kręgi chóry i stopnie abstrakcji
ale nie udało się oddzielić dokładnie
ciała od duszy i przychodziła tutaj
z kroplą sadła nitką mięśni
trzeba było wyciągnąć wnioski
zmieszać ziarno absolutu z ziarnem gliny
jeszcze jedno odstępstwo od doktryny ostatnie odstępstwo
tylko Jan to przewidział: zmartwychwstaniecie ciałem
Boga oglądają nieliczni jest tylko dla tych z czystej pneumy
reszta słucha komunikatów o cudach i potopach
z czasem wszyscy będą oglądali Boga
kiedy to nastąpi nikt nie wie
Na razie w sobotę o dwunastej w południe
syreny ryczą słodko
i z fabryk wychodzą niebiescy proletariusze
pod pachą niosą niezgrabnie swe skrzydła jak skrzypce
Ogromny chłód wieje od Longobardów
Mocno siedzą w siodle przełęczy jak na krzesłach spadzistych
W lewej trzymają jutrznie
W prawej bicz lodowce smagają juczne zwierzęta
Ogniska trzaskanie gwiazd popiół wahadło strzemienia
Pod paznokciami pod powieką
Grudki krwi obcej czarne i twarde jak krzemień
Palenie świerków szczekanie konia popiół
Wieszają na urwiskach węża obok tarczy
Wyprostowani idą z północy bezsenni
Prawie ślepi kobiety nad ogniskami kołyszą czerwone dzieci
Ogromny chłód wieje od Longobardów
Cień ich trawę przepala kiedy zlatują w dolinę
Krzycząc swoje przeciągłe nothing nothing nothing
w starym opactwie nad Loarą
(wszystkie soki drzew spłynęły tą rzeką)
przed wejściem do bazyliki
(nie jest to nartex ale kamienna alegoria)
na jednym z kapitelów nagi Max Jacob
którego wydzierają sobie
szatan i czteroskrzydły archangelus
wynik tych zapasów
nie został ogłoszony
jeśli nie wziąć pod uwagę
sąsiedniego kapitelu
szatan trzyma mocno
oderwaną rękę Jacoba
pozwalając reszcie
wykrwawić się między
czterema niewidocznymi skrzydłami
Broda króla na którą tłuszcze i owacje
spadały tak że ciężka stała się jak topór
ukazuje się nagle skazańcowi we śnie
i na lichtarzu ciała sama świeci w mroku
Jedna ręka od mięsa wielka jak prowincja
po której oracz lizie snuje się korweta
Ręka berłem władnąca zeschła od dystynkcji
zsiwiała od starości jak stara moneta
W klepsydrze serca piasek sączy się leniwie
Nogi zdjęto z butami W kącie jak na warcie
stoją gdy nocą tężejąc na tronie
król bezpotomnie trzeci wymiar traci
Kiedyś był tu oddech na szybach, zapach pieczeni, ta sama
twarz w lustrze. Teraz jest muzeum. Wytępiono florę podłóg,
opróżniono kufry, pokoje zalano woskiem. Całymi dniami i nocami
otwierano okna. Myszy omijają ten zapowietrzony dom.
Łóżko zasłano porządnie. Ale nikt nie chce spędzić tu ani jednej
nocy.
Między jego szafą, jego łóżkiem a jego stołem - biała granica
nieobecności, ścisła jak odlew ręki.
Prowadzi żołnierzy Juliusz Hrabia wąwozem cienistym, prowadzi
pod górę. Jest błękitny, amarantowy, a wąs złoty jego. Pod górę prowadzi
wśród grabów i kwietniowych ptaków.
Aż tu ciżba Moskali, las w lesie, mrowie. Juliusz Hrabia podnosi
oczy, szuka słońca glorii. Pochmurno. Unosi się na strzemieniu, wyciąga
szyję, chce wypruć z nieba jeden promień. Raptem czernieją jego akselbanty.
Już nie przypomni sobie łacińskiego zdania.
Teraz, gdzie kończy się wąwóz - szary kamień i Anioł Pański.
Księża wyprowadzają chłopów na płaską wyżynę. Sadzają ich
równo jak kartofle, wśród kwaśnych pagórków, na łagodnym stoku.
Lipy się stroją i ronią liście.
Chłopi chcą księży wyprowadzić w pole. Bronią się księża białymi
rączkami. Nie lubią tego pogańskiego siewu. Kto raz idzie do ziemi,
nie powinien zakwitnąć. Lipy się stroją i ronią liście.
Tedy przekomarzania i targi z kościelnym Merkurym, żeby nie
ciągnął za sznur, nie kołysał ciężkiego serca, nie straszył wron.
Opłotki w chwastach i psy na łańcuchu
aby nie mogły doskomleć księżyca
wspólna noc ludzi gadziny i chmielu
w czarnej zieleni na nawilgłym dnie
Ledwie wygony zaczną sino szarzeć
izba przystaje u skrzypiącej furty
zarankiem przeto chłopi idą na widnokrąg
prowadzą chłopów ich ogromne buty
tykami chmielowymi pchają małe słońce
1
Przybył z Zachodu na początku dziesiątego wieku. Zrazu
tryskał energią i pomysłami. Wszędzie słychać było stuk jego kopyt.
Powietrze pachniało czarcio. Ten dziewiczy kraj, bliżej piekła
niż nieba, wydawał się jego ziemią obiecaną. Chwiejna dusza ludu
aż prosiła się o chrzest ciemnego ognia.
Na pagórkach chwiały się dzwonnice. Mnisi piszczeli jak myszy.
Lały się konwie święconej wody.
2
Zamki i miasta oddał w arendę magistrom alchemii i szalbierzom
magii. Sam wbił się dziesięcioma pazurami w zdrowe
mięso narodu - chłopów. Wchodził w ciało głęboko; ale nie
pozostawiał śladu. Matkobójcy klecili wotywne kapliczki. Upadłe
dziewczęta podnosiły się. Opętani uśmiechali się głupkowato.
Aniołom wiotczały mięśnie. Ludzie popadali w tępą cnotę.
3
Bardzo szybko opuścił go zapach siarki. Zaczął pachnieć
niewinnie sianem. Rozpił się trochę. Opuścił zupełnie. Jeśli wejdzie
do obory, nie zawiąże krowom ogonów. Nie drażni nawet nocą
babskich sutek.
Ale przeżyje wszystkich. Uparty jak kąkol, leniwy jak łopuch.
Trójwymiarowe ilustracje z żałosnych podręczników. Śmiertelnie
biali, z suchym włosem, pustym kołczanem i zwiędłym tyrsem.
Stoją nieruchomo na jałowych wyspach, wśród żywych kamieni
pod liściastym niebem. Symetryczna Afrodyta, Jowisz opłakiwany
przez psy , Bachus opity gipsem. Hańba natury. Liszaje ogrodów.
Prawdziwi bogowie tylko na krótko i niechętnie wchodzili
w skórę kamieni. Potężne przedsiębiorstwo - gromów i jutrzni,
głodu i złotych deszczów - wymagało niezwykłej ruchliwości.
Uciekali ze spalonych miast, uczepieni fali żeglowali na odległe
wyspy. W żebraczych łachmanach przekraczali granice czasów
i cywilizacji.
Tropieni i tropiący, spoceni, krzykliwi w nieustannym pościgu
za uciekającą ludzkością.
Nigdy nie ufał szczęściu w linach okrętowych
więc kupił dom z ogrodem nareszcie jak oni
będzie mógł pisać w harmonii z Naturą
z wysokiej wieży trawy wśród śmiertelnych liści
pracowitość owadów stuletnie wojny chwastów
miłosny rytuał zwierząt morderstwa na oślep
nie było ładu tylko ścieżka wysypana piaskiem
dawała ukojenie
szybko się wycofał w stan tak niewątpliwy
że nikt nie śmiał pytać
hańba tej ucieczki
Nowi bogowie szli za armią rzymską w przyzwoitej odległości,
tak, żeby kolebanie bioder Wenery i nieopanowane wybuchy śmiechu
Bachusa nie wydawały się zbyt niestosowne wobec ciepłych
jeszcze popiołów i ciał barbarzyńskich bohaterów uroczyście grzebanych
przez żuki i mrówki.
Starzy bogowie przyglądali się zza drzew wkraczaniu nowych
bez sympatii, a1e z podziwem. B1ade nie owłosione ciała wydawały
się słabe, lecz pociągające.
Mimo trudności językowych doszło do spotkania na szczycie.
Po kilku konferencjach podzielono sfery wpływów. Starzy bogowie
zadowolili się drugorzędnymi stanowiskami na prowincji.
Wszelako z okazji większych uroczystości rzeźbiono ich w kamieniu
(sypki piaskowiec) razem z bogami zdobywców.
Prawdziwy cień na kolaborację rzucił Cernunnos. Przyjął
wprawdzie za namową kolegów łacińską końcówkę, ale jego rozłożyste
i stałe rosnące rogi nie dały się przesłonić żadnym wieńcem.
Najczęściej przeto rezydował w ostępach leśnych. Widziano go
często na mrocznych polanach. W jednej ręce trzyma węża o głowie
jagnięcia, drugą kreśli na powietrzu niezrozumiałe zupełnie znaki.
Góra naprzeciw pałacu Minosa jest jak grecki teatr
tragedia oparta plecami o gwałtowny stok
w rzędach bardzo wonne krzewy ciekawe oliwki
oklaskują ruinę
Naprawdę między przyrodą a losem ludzkim
nie ma istotnego związku
powiedzenie że trawa szydzi z katastrofy
jest wymysłem niepocieszonych i chwiejnych
Osobliwy przypadek: dwie proste równoległe
nie przecinają się nawet w nieskończoności
Tyle można tylko o tym uczciwie powiedzieć
Czeka nad brzegiem wielkiej i powolnej rzeki
na drugim Charon niebo świeci mętnie
(nie jest to zresztą wcale niebo) Charon
jest już zarzucił tylko sznur na gąłąź
ona (ta dusza) wyjmuje obola
który niedługo kwaśniał pod językiem
siada na tyle pustej łodzi
wszystko to bez słowa
żeby choć księżyc
albo wycie psa
Kamień jest dobrze zachowany Napis (skażona łacina)
głosi że Curatia Dionisia żyła lat czterdzieści
i własnym sumptem wystawiła ten skromny pomniczek
Samotny trwa jej bankiet Zatrzymany puchar
Twarz bez uśmiechu Za ciężkie gołębie
Ostatnie lata życia spędziła w Brytanii
pod murem zatrzymanych barbarzyńców
w castrum z którego pozostały fundamenty i piwnice
Zajmowała się najstarszym procederem kobiet
Krótko ale szczerze żałowali jej żołnierze Trzeciej Legii
i pewien stary oficer
Kazała rzeźbiarzom położyć dwie poduszki pod swój łokieć
Delfiny i lwy morskie oznaczają daleką podróż
choć stąd było tylko dwa kroki do piekła
Bogowie zebrali się w baraku na przedmieściu. Zeus mówił
jak zwyk1e długo i nudnie. Wniosek końcowy: organizację trzeba
rozwiązać, dość bezsensownej konspiracji, należy wejść w to racjonalne
społeczeństwo i jakoś przeżyć. Atena chlipała w kącie.
Uczciwie - trzeba to podkreślić - podzielono ostatnie dochody.
Posejdon był nastawiony optymistycznie. Głośno ryczał,
że da sobie radę. Najgorzej czuli się opiekunowie uregulowanych
strumieni i wyciętych lasów. Po cichu wszyscy liczyli na sny,
ale nikt o tym nie chciał mówić.
Żadnych wniosków nie było. Hermes wstrzymał się od głosowania.
Atena chlipała w kącie.
Wracali do miasta późnym wieczorem, z fałszywymi dokumentami
w kieszeni i garścią miedziaków. Kiedy przechodzili przez
most, Hermes skoczył do rzeki. Widzieli, jak tonął, ale nikt go
nie ratował.
Zdania były podzielone; czy był to zły, czy przeciwnie, dobry
znak. w każdym razie, był to punkt wyjścia do czegoś nowego, niejasnego.
Klitajmestra otwiera okno, przegląda się w szybie, by włożyć
swój nowy kapelusz. Agamemnon jest w przedpokoju, zapala papierosa,
czeka na żonę. Do bramy wchodzi Agistos. Nie wie, że
Agamemnon wczoraj w nocy wrócił. Spotykają się na schodach.
Klitajmestra proponuje, aby pójść do teatru. Odtąd często będą
chodzili razem.
Elektra pracuje w spółdzielni. Orestes studiuje farmację. Wkrótce
ożeni się ze swą nieostrożną koleżanką o bladej cerze i wiecznie
załzawionych oczach.
W najgłębszym momencie przed świtem roz1ega się pierwszy
głos tępy i ostry zarazem jak uderzenie noża. Potem z minuty
na minutę wzmagające się szmery drążą pień nocy.
Wydaje się, że nie ma żadnej nadziei.
To, co walczy o światło, jest śmiertelnie kruche.
I kiedy na horyzoncie ukazuje się okrwawiony przekrój drzewa,
nierealnie duży i prawdziwie bo1esny, nie zapomnijmy
błogosławić cudu.
Układała swe włosy przed snem
i przed 1ustrem Trwało to nieskończenie długo
Między jednym a drugim zgięciem ręki w łokciu
mijały epoki Z włosów wysypywali się cicho
żołnierze drugiej legii zwanej Augusta Antoniniana
towarzysze Rolanda artylerzyści spod Verdun
mocnymi palcami
upewniała glorię nad swoją głową
Trwało to tak długo
że kiedy wreszcie
rozpoczęła swój rozkołysany
marsz ku mnie
serce moje tak dotąd posłuszne
stanęło
i na skórze pojawiły się
grube ziarna soli
Z pozoru kropla deszczu na ukochanej twarzy; żuk znieruchomiały
na liściu, kiedy nadciąga burza. Coś, co się da ożywić, zetrzeć,
odwrócić. Przystanek raczej, z zielonym cieniem, niż koniec.
W istocie kropka, którą za wszelką cenę staramy się oswoić,
jest kością sterczącą z piasku, zatrzaśnięciem, znakiem katastrofy.
Jest interpunkcją żywiołów. Ludzie powinni posługiwać się nią
skromnie i z należytą powagą, jak zwykle, gdy wyręczają los.
Dopóki w zegarku jest jedna mrówka, dwie lub trzy wszystko
Jest w porządku i nic nie zagraża naszemu czasowi. W najgorszym wypadku oddaje się zegarek do przeczyszczenia, co zresztą jest nonsensem. Jeśli mrówki zagnieżdżą się, niepodobna ich wytępić. Są niewidoczne gołym okiem, czerwone i bardzo żarłoczne.
Po pewnym czasie zaczynają gwałtownie rozmnażać się. Można obrazowo powiedzieć, że na przegubie ręki nosimy już nie zegarek, ale kopiec. Pracę zachłannych szczęk bierzemy za tykanie.
W poszukiwaniu pożywienia mrówki plądrują żyły. Wieczorem z fałdów bielizny wysypujemy rude kulki krwi.
Kiedy praca mrówek jest skończona, zegarek na ogół staje. Ale można go zapisać dzieciom. Wtedy wszystko zaczyna się od nowa.
Bezludna wyspa z cukrową głową wulkanu. W środku płaskiej
wody rybak z wędką i trzciny. Wyżej wyspa rozłożysta jak jabłoń,
z pagodą i mostkiem, na którym spotykają się zakochani, pod
pączkującym księżycem.
Gdyby na tym skończyć, byłby ładny epizod - historia świata
w paru słowach. Ale to się powtarza w nieskończoność z bezmyślną,
upartą dokładnością - wulkan, zakochani, księżyc.
Nie można bardziej obrazić świata.
Zaczyna się zwykle niewinnie od niezauważalnego zrazu
przyśpieszenia obrotu Ziemi. Należy natychmiast opuścić dom i nie
zabierać nikogo z bliskich. Wziąć parę niezbędnych przedmiotów.
Ulokować się jak najdalej od centrum, w pobliżu lasu, morza lub
gór, zanim ruch wirowy, potężniejący z minuty na minutę, nie
zacznie zasypywać od środka, dusząc w gettach, szafach, piwnicach.
Trzymać się mocno obwodu zewnętrznego. Głowę nosić nisko. Mieć
stale wolne obie ręce. Pielęgnować mięśnie nóg.
Gęby mają szpetne, a ręce sprawne przywykłe do młota
i gwoździa, żelaza i drzewa. Właśnie przybijają Jezusa Chrystusa
Pana Naszego do krzyża. Roboty huk, spieszyć się trzeba, żeby
na południe wszystko było gotowe.
Rycerze na koniach - dekoracje dramatu. Twarze obojętne.
Długie lance imitują drzewa bez gałęzi na tym wzgórzu bez drzew.
Dobrzy rzemieślnicy przybijają jak się rzekło Pana Naszego
do krzyża. Sznury, gwoździe, kamień do ostrzenia narzędzi
ułożone są porządnie na piasku. Krzątanina, ale bez zbytecznej
nerwowości.
Piasek jest ciepły, malowany dokładnie ziarnko po ziarnku.
Gdzieniegdzie kępka wyprężonych sztywno traw i radująca oko
niewinnie biała stokrótka.
Zasypiamy na słowach
budzimy się w słowach
czasem są to łagodne
proste rzeczowniki
las albo okręt
odrywają się od nas
las odchodzi szybko
za linię horyzontu
okręt odpływa
bez śladu i przyczyny
niebezpieczne są słowa
które wypadły z całości
urywki zdań sentencji
początki refrenu
zapomnianego hymnu
zbawieni będą ci którzy...
pamiętaj abyś...
lub jak
drobna i kłująca szpilka
co spajała
najpiękniejszą zgubioną
metaforę świata
trzeba śnić cierpliwie
w nadziei że treść się dopełni
że brakujące słowa
wejdą w kalekie zdania
i pewność na którą czekamy
zarzuci kotwicę
I
w księdze czwartej Wojny Peloponeskiej
Tucydydes opowiada dzieje swej nieudanej wyprawy
pośród długich mów wodzów
bitew oblężeń zarazy
gęstej sieci intryg
dyplomatycznych zabiegów
epizod ten jest jak szpilka
w lesie
kolonia ateńska Amfipolis
wpadła w ręce Brazydasa
ponieważ Tucydydes spóźnił się z odsieczą
zapłacił za to rodzinnemu miastu
dozgonnym wygnaniem
exulowie wszystkich czasów
wiedzą jaka to cena
2
generałowie ostatnich wojen
jeśli zdarzy się podobna afera
skomlą na kolanach przed potomnością
zachwalają swoje bohaterstwo i niewinność
oskarżają podwładnych zawistnych kolegów nieprzyjazne wiatry
Tucydydes mówi tylko że miał siedem okrętów była zima i płynął szybko
3
jeśli tematem sztuki
będzie dzbanek rozbity
mała rozbita dusza
z wielkim żalem nad sobą
to co po nas zostanie
będzie jak płacz kochanków
w małym brudnym hotelu
kiedy świtają tapety
co będzie
kiedy ręce
odpadną od wierszy
gdy w innych górach
będę pił suchą wodę
powinno to być obojętne
ale nie jest
co stanie się z wierszami
gdy odejdzie oddech
i odrzucona zostanie
łaska głosu
czy opuszczę stół
i zejdę w dolinę
gdzie huczy
nowy śmiech
pod ciemnym lasem